Alicja Pawłowska
Ilustracja: Aleksandra Ołdak
3 czerwca 2026
Świat jest mały. A my znów mieliśmy nosa: dawno temu w śledztwie „Towarzysze broni” pokazaliśmy wam miłośników Putina, piewców słowiańskiego braterstwa z neopogańskiego, paramilitarnego Zadrużnego Kręgu – Dywizji Słowiańskiej. Opisaliśmy ich treningi strzeleckie pod Białymstokiem, obrzędy z pochodniami, wymianę zdjęć z towarzyszami z Moskwy – jak również przechwałki, że „kilkudziesięciu Polaków walczy w Donbasie po stronie Rosji”.
Jednym z bohaterów śledztwa był Arwid P.– były policjant, wcześniej skazany za skatowanie zatrzymanego. Drugim – wielokrotnie karany Artur Ć., twórca Zadrużnego Kręgu. Już wtedy wiedzieliśmy, że przynajmniej trzech „Słowian” pracowało kiedyś dla organów ścigania.
Cztery lata później mamy dla was update: ABW zatrzymała trójkę Polaków pod zarzutem szpiegostwa na rzecz Rosji. Zatrzymani badali rozmieszczenie wojsk NATO, zbierali pieniądze na sprzęt dla rosyjskiej armii i działali na zlecenie obywatela Rosji powiązanego z FSB. O kogo chodzi? O naszych starych znajomych z Zadrużnego Kręgu.
Grozi im dożywocie.
Alicja Pawłowska
Researcherka OSINT FRONTSTORY
Wierzymy, że dziennikarstwo śledcze to dobro publiczne.
Zostań naszym patronem, wesprzyj nas na Patronite.
Przez trzy miesiące badacze z think tanku CEE Digital Democracy Watch śledzili na polskim TikToku 114 skrajnie prawicowych i rozsiewających mowę nienawiści kont, korzystając z funkcji TikTok LIVE. Streamerzy nawoływali do Polexitu i do mordowania Ukraińców oraz sugerowali sympatię dla Rosji, używając francuskiej flagi (która kolory ma te same co rosyjska).
Przykłady? Uczestnicy streamów dyskutowali, czy należy traktować Ukraińców tak, jak „Japończycy w Manili” potraktowali Filipińczyków – nawiązując do masakry ponad 100 000 cywilów w 1945 roku.
Relacje pełne mowy nienawiści podbijał system rekomendacji TikToka, polecając takie transmisje użytkownikom, którzy nigdy nie obserwowali tych kont. Więcej przeczytacie w raporcie „The Hidden Power of TikTok LIVE in Poland” i jego omówieniu na naszym anglojęzycznym portalu VSquare.org.
„Killing Pavel” (OCCRP, Slidstvo.Info, 2017) to dokument o tym, jak dziennikarze sami rozwiązali sprawę zabójstwa, której policja rozwiązać nie chciała. To opowieść o zamachu bombowym, który w 2016 r. zabił w Kijowie Pawła Szeremeta. Klatka po klatce, z nagrań monitoringu, reporterzy odtwarzają ostatnie godziny przed wybuchem. Dokładnie w ten sposób przy trudnych sprawach pracujemy we FRONTSTORY.
Obejrzyjcie i sprawdźcie, ile szczegółów wyłapiecie szybciej, niż śledczy.
Dziś nie będzie OSINT-owej zagadki. Ale mamy coś, co trenuje dokładnie ten sam mięsień, na którym stoi cała nasza robota – uważne patrzenie.
Meduza (niezależny, rosyjski portal z siedzibą w Rydze) sięgnęła po metodę od lat testowaną na studentach medycyny z amerykańskiego Yale. Chodzi o to, żeby przez kilkanaście minut wpatrywać się w obraz, a potem odpowiedzieć: co się właściwie na nim dzieje? Ćwiczenie, które ma uczyć przyszłego lekarza wychwycić na pozór niewidoczne detale (a potem objawy), w naszym fachu decyduje, czy ze zdjęcia, kadru albo dokumentu wyciągniemy szczegół, który pomoże ułożyć się naszej historii.
OSINT to nie tylko narzędzia. To oko, które widzi to, co pominęli inni.
Sprawdźcie się tu, ile wyłapiecie, zanim klikniecie dalej?
Porada: quiz jest po rosyjsku, więc jeśłi nie znacie tego języka musicie przetłumaczyć stronę (wystarczy wbudowane tłumaczenie z przeglądarki).