Daniel Flis
Ilustracja: Aleksandra Ołdak
17 czerwca 2026
Ten wypadek wydarzył się tej zimy pod Sztokholmem: auto nauki jazdy zderzyło się z TIR-em z lekami firmy AstraZeneca. Zginął instruktor, ale nikt nie został uznany za winnego. Podejrzenia wzbudziła za to ciężarówka – na polskich tablicach, z logo białoruskiej firmy i naczepą z Kazachstanu.
Tam, gdzie skończyło się policyjne dochodzenie, zaczęło się nasze, dziennikarskie śledztwo. Dzięki niemu wpadliśmy na mechanizm obchodzenia sankcji na sterydach.
FRONTSTORY.PL wraz ze szwedzką telewizją SVT, białoruskim Buro Media i niemieckim Paper Trail Media odkryło, że ciężarówka należała do polskiej firmy, która ma podejrzanie wiele połaczeń z białoruskim gigantem Jenty Spedition. Te same adresy, numery telefonów, ci sami pracownicy i kadra menedżerska.
Unijne sankcje wykluczają białoruskie firmy z europejskiego rynku – i wygląda na to, że właściciel Jenty, białorusko-rosyjski milioner, znalazł sposób, jak to po cichu obejść. Podczas gdy atak Rosji na Ukrainę pogrążył wiele polskich firm transportowych, polska spółka powiązana z rosyjskim bogaczem notuje setki milionów przychodu.
Po naszej publikacji AstraZeneca zerwała kontrakt z „polską” spółką, a doradca prezydenta Ukrainy ds. sankcji zapowiada, że poprosi Szwecję o wszczęcie śledztwa w tej sprawie.
Chcecie wiedzieć, jak zareagowali polscy urzędnicy? My również. Na razie w sprawie panuje cisza.
Czekamy także na reakcję PKW na nasze śledztwo w sprawie kampanii wyborczej Karola Nawrockiego. Opisaliśmy w nim (ponad pół roku temu!), jak rumuńska, prawicowa partia AUR dyskretnie pomogła Polakowi zdobywać wyborców na Facebooku. Nawet dziś wśród administratorów prezydenckiego konta jest jedna osoba z Rumunii. George Simion, lider AUR, zapewniał, że pomoc była bezpłatna. Czy na pewno?
Ostatnio poprosiłem w tej sprawie Centrum Obsługi Kancelarii Prezydenta RP (COKPRP) o informacje o obsłudze prezydenckich social mediów oraz rejestru umów od 2020 r. Centrum stwierdza, że rejestru nie prowadzi. A informacji o social mediach Nawrockiego odmawia, powołując się na „tajemnicę przedsiębiorstwa”.
To nie pierwszy raz, kiedy COKPRP sięga po ten wytrych. Kancelaria Andrzeja Dudy też zasłoniła się tą samą tajemnicą, gdy prosiłem o umowy z prezydenckim PR-owcem.
Decyzje prezydenckiego Centrum zaskarżyłem właśnie do sądu administracyjnego, do postępowania przystąpiła Sieć Obywatelska Watchdog Polska. Trzymajcie kciuki: ujawnienie rejestru umów pokaże, ilu i jakim ekspertom płaci i płaciło zaplecze prezydenta.
Daniel Flis
Dziennikarz FRONTSTORY
Wierzymy, że dziennikarstwo śledcze to dobro publiczne.
Zostań naszym patronem, wesprzyj nas na Patronite.
Wielki sukces w walce o informację publiczną – co prawda w Szwajcarii, ale sukces. Magazyn Republik w 2025 r. wysłał do władz federalnych 59 wniosków o informację publiczną, dotyczących działalności Palantir Technologies. To kontrowersyjna amerykańska firma pomagająca rządom i korporacjom w analizie danych – zasłynęła wsparciem dla armii Izraela i pomocą amerykańskiemu ICE w lokalizowaniu cudzoziemców.
Palantir od lat zdobywa kontrakty od europejskich rządów. Śledztwo Republik odkryło, że przez lata (bezskutecznie) próbował wkraść się w łaski szwajcarskich władz. Poległ na walce o kontrakt od armii – ujawniony przez Republik raport wojskowych zdradza, że ci pogonili Palantira z obawy o przekazywanie poufnych informacji amerykańskim służbom.
To cenna informacja także dla polskich władz. Nasz MON zastanawia się właśnie nad zakupem narzędzi Palantira, a NATO już podpisało z nim umowę. Może warto szukać alternatywy.
W najnowszym odcinku Podcastu Śledczego opowiadamy o tajnej katedrze prestiżowego uniwersytetu im. Baumana w Moskwie. Wraz z Le Monde, Der Spiegel, The Insider, The Guardian i Delfi Estonia odkryliśmy, że jej studenci przygotowują się do pracy dla rosyjskiego GRU. Od nas dowiesz się, jakie ścieżki edukacji może wybrać student szpiegowskiej katedry, jakie umiejętności zdobywa i w jakich akcjach może brać udział po otrzymaniu dyplomu.
Słuchaj i obserwuj nas na Youtube, Spotify i w Apple Podcast
Do końca czerwca trwają zgłoszenia do Konkursu Podcast Roku im. Janusza Majki. Jeśli jesteś podcasterem, spróbuj szczęścia. Kategorii jest aż siedem: od polityki, przez kulturę i naukę i oczywiście kryminał. W ostatniej edycji dwie statuetki zdobył nasz Podcast Śledczy.
A jeśli jesteś słuchaczem, zachęcam do posłuchania nagrodzonych podcastów.Szczególnie polecam „Pewnego razu… w Łodzi” Radia 357 – opowieść o „Ziemi obiecanej” Andrzeja Wajdy i o samej Łodzi wyróżniony za „błyskotliwe wykorzystanie nowych technologii z ogromnym poszanowaniem dla historii i starej, dobrej szkoły dziennikarskiej”.
Zamiast zagadki – polecajka. Poradnik Sieci Obywatelskiej Watchdog Polska to narzędzie dla każdego dziennikarza i obywatela. Dowiesz się z niego, czy możesz prosić o informację publiczną w schronisku dla zwierząt (jak najbardziej!), czy można nagrywać zebranie wiejskie (można) oraz co grozi za nieudostępnienie informacji (nawet rok więzienia). A jeśli nie znajdziesz tu odpowiedzi na swoje pytanie, w każdy wtorek od 11 do 17 możesz zadzwonić do poradni prawnej Watchdoga (697 932 643).