Maciej Możański
Ilustracja: Aleksandra Ołdak
25 marca 2026
W debacie o technologiach, skupionej na LLM-ach, perowskitach czy terapiach genowych, często zapomina się na przykład o maszynach CNC, zwanych popularnie obrabiarkami. Tymczasem te zaawansowane urządzenia są podstawą współczesnego przemysłu. Wykorzystuje się je w lotnictwie i elektronice, a także w sektorze zbrojeniowym – przez co handel nimi jest szczegółowo kontrolowany.
Zdarza się jednak, że ważąca kilka ton obrabiarka kontroli się wymyka. Jak wynika z naszego najnowszego śledztwa od początku pełnoskalowej wojny w Ukrainie przynajmniej 48 maszyn CNC wyprodukowanych w Pleszewie przez spółkę DMG MORI Poland (niegdyś FAMOT) trafiło do rosyjskich firm, związanych z armią. Skąd to wiemy? Z rosyjskich dokumentów celnych. Kreml – wykorzystując pośredników z Turcji – cały czas sprowadza europejskie technologie, które wspierają Rosjan w wojnie z Ukrainą.
Po naszej publikacji władze polskiej spółki, będącej częścią międzynarodowego koncernu, I wydały oświadczenie, w którym podkreślają, że firma „nie uczestniczyła i nie uczestniczy w nielegalnym eksporcie”.
Nie podważa to naszych ustaleń — DMG Mori przyznaje, że pośrednicy mogli eksportować obrabiarki do Rosji bez jego wiedzy. Według danych udostępnionych FRONTSTORY.PL przez Ministerstwo Rozwoju i Technologii od 2022 roku resort pozwolił na eksport czterech tysięcy maszyn CNC podwójnego zastosowania. Niemal w 600 przypadkach „końcowym użytkownikiem” była Turcja. Czy na pewno?
Maciej Możański
Dziennikarz FRONTSTORY
Wierzymy, że dziennikarstwo śledcze to dobro publiczne.
Zostań naszym patronem, wesprzyj nas na Patronite.
Przez trzy miesiące badacze z think tanku CEE Digital Democracy Watch śledzili na polskim TikToku 114 skrajnie prawicowych i rozsiewających mowę nienawiści kont, korzystając z funkcji TikTok LIVE. Streamerzy nawoływali do Polexitu i do mordowania Ukraińców oraz sugerowali sympatię dla Rosji, używając francuskiej flagi (która kolory ma te same co rosyjska).
Przykłady? Uczestnicy streamów dyskutowali, czy należy traktować Ukraińców tak, jak „Japończycy w Manili” potraktowali Filipińczyków – nawiązując do masakry ponad 100 000 cywilów w 1945 roku.
Relacje pełne mowy nienawiści podbijał system rekomendacji TikToka, polecając takie transmisje użytkownikom, którzy nigdy nie obserwowali tych kont. Więcej przeczytacie w raporcie „The Hidden Power of TikTok LIVE in Poland” i jego omówieniu na naszym anglojęzycznym portalu VSquare.org.
Jeżeli chcielibyście posłuchać o tym, jak może wyglądać wykorzystywanie technologii w pracy śledczej, to warto sprawdzić podcast “Breadcrumbs” od Trace Labs. Dobre na początek podstawy zbierania informacji w oparciu o publiczne źródła, ale też bardziej zaawansowane, konkretne techniki, które przydają się nie tylko w pracy.
Często korzystam ze słuchawek bezprzewodowych, ale po lekturze śledztwa Investigace.cz, czas chyba przeprosić się z kablem. Niemieccy badacze z firmy ERNW odkryli, że bardzo łatwo je podsłuchać. Do zhakowania urządzeń Bluetooth potrzeba tylko laptopa i trochę wiedzy. Tej ostatniej potrzebujemy też do zabezpieczania się przed takimi zagrożeniami.
Jak nazywa się kluczowy protokół, który służy do hakowania urządzeń wykorzystujących Bluetooth? Podaj link do strony repozytorium z oprogramowaniem służącym do przeprowadzenia ataku.
Odpowiedzi wysyłajcie na newsletter@frontstory.pl
